Gia Phả ngày nay, vì lý do cần ích cho giáo dục gia đình, rất cần có phần di ngôn của các bậc tiên nhân. Nếu nhà nào có nhưng “lời để lại” này của các bậc ông cha thì nên chú tọng để vào Gia Phả, chỗ thích hợp nhất, có thể kế tiếp theo đoạn nói về  “Thân thế, sự nghiệp”.

di chúc Bác Hồ
Di ngôn của Chủ tịch Hồ Chí Minh

     Thực hiện bằng một trong những cách thức kể sau:

  1. Nếu di bút viết bằng chữ Hán Nôm thì diễn dịch, viết lại bằng quốc ngữ ngày nay.
  2. Nếu bằng quốc ngữ thì nên giữ lại thủ bút (chữ viết bằng chính tay người ấy) với một trong hai trường hợp;
    1. Cắt “bài viết” (lời để lại) từ tập vở nguyên gốc hay là tờ giấy xưa, dán lại trong cuốn Gia Phả.
    1. Làm bản chụp sao y (photocopy) dán vào Gia Phả để làm mới hơn (giữ được lâu hơn giấy cữ ngày xưa).

Ảnh hưởng của “Di Ngôn” đối với các thế hệ sau rất sau xa. Các con cháu không những nghĩ ngợi về cung cách ăn ở của đời ông, đời cha mà còn suy định tới tương lai đời sống của chính mình.

            Sau đây là những đoạn trích trong “di ngôn ”của một cuốn Gia Phả được coi là thí dụ điển hình:

“Ta đang hồi bình tĩnh. Tâm hôn thanh thản. Cơn đau bệnh ở thể xác không làm ta bói rối. Trong vũ trụ này, cái gì mở đầu rồi thì có lúc kết thúc. Mọi sự sống có sinh là phải có tử. Ở ta cũng vậy. Ta không để gì mấy lại cho các con cháu. Vật chất cũng như tinh thần. Ta không để gì mấy lại cho các con cháu. Vật chất cũng như tinh thần. Ta không để gì mấy lại cho các con cháu. Vật chất cũng như tinh thần. Ta không để gì mấy lại cho các con cháu. Vật chất cũng như tinh thần. Đó là định mạng. Nhưng ta tin rằng sẽ để lại cho con cháu một điều hiểu biết, kinh nghiệm trong cuộc sống ở cõi đời này. Ta thấy rằng cõi đời này rất đáng sống. Tiếc rằng ta không được sống âu nữa. Đáng sống vì có nhiều điều kiện hữu ích cho ta tu làm người. Ta không tu hành theo bất cứ tín ngưỡng tôn giáo nào. Ta tu tâm dưỡng tánh. Ta tôn thờ ông bà, cha mẹ vừ do đó luôn kính trọng Tổ tiên nguồn gốc. ta muốn gây ảnh hưởng này tới tất cả con cháu. Nên nhớ rằng, không có nguồn gốc Tổ tiên, không có ông bà, cha mẹ thì không có ta. Vì đó nên luôn phụng dưỡng người sống cúng quẩy người chết. Vì thế, ta cảm thấy được hạnh phúc, luôn thư thái trong cuộc sống này. Muốn được luôn an tâm, ta nên bằng lòng với cảnh ngộ, không làm bất cứ gì xấu cho bất cứ ai. Sống đời nhẫn nhục và khiêm cung. Rộng lượng với mọi lỗi lầm của kẻ khác. Tha thứ không cố chấp với người gây đau khổ, thiệt hại ch mình. Làm cho mọi người chung quanh mình được hài lòng và đem lại cho tất cả những ai đang sống cùng thời những niềm vui, tin tưởng. Tất cả là kinh nghiệm đời của ta, để lại cho con cháu. Đó là bài học suốt cả đời người. Bài học đem lại bình an cho tâm hồn mình và hạnh phúc toàn mãn trong cuộc sống”.