Trong phong thủy, sự tương tác của ngũ hành được sử dụng để tăng dương khí và điều chỉnh âm khí.

Nguồn gốc Ngũ hành

Cùng với ÂM DƯƠNG và BÁT QUÁI NGŨ HÀNH là lý thuyết quan trọng để giải thích và quan niệm về vũ trụ và thế giới theo triết học cổ. Nếu như Âm Dương giải thích về nguồn gốc của Càn Khôn Vũ trụ thì Ngũ Hành thì giải thích cơ cấu của vũ trụ.

Theo cổ thuyết, khi Trời – Đất chưa phân biệt, đó là thời kỳ hỗn độn, chưa có mặt trời và trăng sao. Khí âm, khí dương cũng như tiết trời nóng lạnh chưa rõ rệt. Trên trời chưa có mây mưa sương tuyết, bầu trời mờ mịt. Dưới đất chưa xuất hiện cỏ cây, sông núi chim muông, người ở. Tất cả đều là một khối mông lung. Khi đó có một KHÍ kết lại, do đó:

Thời kỳ Thái Dịch đầu tiên sinh ra thuỷ: chưa có khí là Thái Dịch.

Thời kỳ Thái Sơ sinh ra hoả: có khí mà chưa có hình.Thời kỳ Thái Thuỷ sinh ra nước: có hình mà chưa có chất.

Thời kỳ Thái Tổ sinh ra kim: có chất mà chưa có thể.

Thời kỳ Thái Cục sinh ra thổ: khí chất hình thể đều đủ, mệnh danh là thời kỳ Thái Cục hoặc Khí Thái Cực.

Như vậy, theo thuyết duy vật cổ đại, tất cả mọi vật chất cụ thể được tạo nên trong thế giới này đều do năm yếu tố ban đầu là Nước, Lửa, Đất, Cây cỏ và Kim loại.

Trời có Ngũ Khí (Đen, Đỏ, Xanh, Trắng, Vàng) ; Đất có Ngũ Hành. Ngũ Khí của Trời ngưng kết tạo ra Ngũ Hành, tức năm hành Thuỷ, Hoả, Thổ, Mộc, Kim.

Năm trạng thái này không phải là vật chất: Kim (kim loại, vàng), Mộc (cây, gỗ), Thủy (nước), Hỏa (lửa), Thổ (đất) như tên gọi của nó mà đúng hơn là cách quy ước của người Trung Hoa cổ đại để xem xét mối tương tác và quan hệ của vạn vật. Đó là là năm thế lực hoạt động tự nhiên, có ảnh hưởng tương sinh tương khắc với nhau để giải thích về cơ cấu của thiên nhiên và vạn vật. Nếu như Âm Dương giải thích về nguồn gốc của Càn Khôn Vũ trụ thì Ngũ Hành thì giải thích cơ cấu của vũ trụ.

Như vậy, Khí Trời Đất hợp lại chỉ là một, chia ra thành Âm Dương, tách ra thành bốn mùa, chia thành Ngũ Hành. Hành có nghĩa là đi, chuyển vận.

Ngũ Hành được chú thích trong các sách xưa là: Năm Khí vận hành thuận theo đạo Trời. Giữa Âm Dương và Ngũ Hành có sự liên hệ mất thiết với nhau. Khí Dương thịnh, gộp hành Mộc thành mùa Xuân, gộp hành Hỏa thành mùa Hạ. Khí Âm thịnh, gộp hành Kim thành mùa Thu, gộp hành Thủy thành mùa Đông.